काठमाडौं । भारतको उत्तराखण्डस्थित सिल्क्यरा सुरुङमा फसेका ४१ मजदुरको उद्धारको नेतृत्व गरेर चर्चामा आएका अन्तर्राष्ट्रिय सुरुङ उद्धारविज्ञ प्राध्यापक आर्नोल्ड डिक्सले नेपालमा जारी सुरुङ उद्धार अभियानलाई आफ्नो जीवनकै कठिन परीक्षा भएको बताएका छन् ।
नेपालमा बाढीग्रस्त सुरुङमा जारी खोज तथा उद्धार अभियानमा स्थलगत नेतृत्व र प्राविधिक परामर्श दिइरहेका अस्ट्रेलियाली भूगर्भविद् तथा इन्जिनियर डिक्सले सामाजिक सञ्जालमार्फत यस्तो बताएका हुन् ।
उनले नेपालमा आफूले यसअघि कहिल्यै सामना नगरेको परिस्थितिको सामना गरिरहेको उल्लेख गरेका छन् । उनका अनुसार यहाँ एउटै उद्धार अभियान नभई विभिन्न स्थानमा एकैपटक धेरै सम्भावित उद्धार अभियान सञ्चालन भइरहेका छन् ।
डिक्सले सन् २०२३ मा भारतको सिल्क्यरा सुरुङमा १७ दिनसम्म फसेका ४१ मजदुरको उद्धार अभियानलाई स्मरण गर्दै नेपालमा अहिलेको जिम्मेवारी अझ ठूलो रहेको बताएका छन् ।
उनले सिल्क्यारामा ४१ जनालाई जीवितै घर फर्काउने चुनौती सफलतापूर्वक पूरा गरे पनि त्यसले अर्को ठूलो परीक्षाका लागि तयार पारेको बताए ।
नेपालमा उद्धारका क्रममा कठिन परिस्थिति, अनिश्चितता र धेरै मानिसको जीवन आफूहरूमाथि निर्भर रहेको उल्लेख गर्दै डिक्सले आशालाई अनुशासन र करुणालाई कार्यमा बदल्नुपर्ने बताएका छन् ।
रसुवा बाढीको सुरुवाती दिनमै अस्ट्रेलियाबाट नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई प्राविधिक परामर्श दिएका डिक्सको सुझाव र समन्वयपछि त्रिशूली–३ ‘ए’ को जलमग्न सुरुङबाट दुई जना प्राविधिकलाई जीवितै उद्धार गर्न सम्भव भएको थियो ।
त्यसपछि नेपाल आएका डिक्स अहिले आफैं उद्धारस्थलमा खटिएका छन्। बाढी र हिलोले पुरिएका सुरुङभित्र समेत मानिस बाँच्न सक्ने हावाका सुरक्षित स्थान हुनसक्ने प्राविधिक आधारमा उनले चिलिमे जलविद्युत् आयोजनालगायत विभिन्न सुरुङको निरीक्षण तथा खोजी कार्यलाई निर्देशन दिइरहेका छन् ।
उद्धार अभियान अन्तिमसम्म जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै डिक्सले पूर्व वा पश्चिम जहाँ भए पनि सिद्धान्त एउटै हुने बताएका छन् । उनका अनुसार उद्धारको मूल्यांकन बचाइएका जीवनबाट मात्र नभई त्याग्न अस्वीकार गरिएका जीवनबाट पनि हुने गर्दछ ।