नेपालको राजनीतिक भविष्य आज केवल संसद, सरकार वा राजनीतिक दलहरूको बैठकमा मात्र तय भइरहेको छैन। त्यो सामाजिक सञ्जाल, डिजिटल प्लेटफर्म र इन्टरनेटको संसारमा पनि निर्माण भइरहेको छ। यस्तो अवस्थामा युवाको भूमिका झन् महत्वपूर्ण बनेको छ। आजका युवा सूचना प्रविधिसँग जोडिएका छन्, तर प्रश्न यो हो। के उनीहरू सही सूचनासँग पनि जोडिएका छन्?
इन्टरनेटले विचार राख्ने स्वतन्त्रता दिएको छ। सरकारका कामको समीक्षा गर्न, सार्वजनिक नीति माथि प्रश्न उठाउन र भ्रष्टाचार तथा बेथितिविरुद्ध आवाज बुलन्द गर्न डिजिटल माध्यम प्रभावकारी बनेको छ। यसले लोकतन्त्रलाई थप उत्तरदायी बनाउने सम्भावना पनि बढाएको छ। तर यही माध्यम गलत सूचना, भ्रमपूर्ण प्रचार, घृणात्मक अभिव्यक्ति र राजनीतिक ध्रुवीकरणको साधन बनेको वास्तविकता पनि अस्वीकार गर्न सकिँदैन।
नेपालका युवाले अब व्यक्तिपूजा वा नाराभन्दा माथि उठ्न आवश्यक छ। राजनीतिक दल वा नेताको मूल्याङ्कन उनीहरूको भाषणबाट होइन, नीति, कार्यसम्पादन, सुशासन, पारदर्शिता र जनउत्तरदायित्वका आधारमा हुनुपर्छ। लोकतन्त्रमा आलोचना आवश्यक हुन्छ, तर आलोचना तथ्यमा आधारित हुनुपर्छ; समर्थन पनि विवेकपूर्ण हुनुपर्छ।
देशको ठूलो जनशक्ति रोजगारीको खोजीमा विदेशिएको छ। यो अवस्था केवल आर्थिक समस्या होइन, राज्यका नीति, राजनीतिक प्राथमिकता र सुशासनसँग जोडिएको प्रश्न हो। जब आफ्नै देशमा अवसरको अभाव हुन्छ, तब युवाको ऊर्जा विदेशतर्फ बग्छ। यो क्रम रोक्न राजनीतिक नेतृत्वले विश्वास, अवसर र न्यायपूर्ण वातावरण सिर्जना गर्नैपर्छ।
इन्टरनेटलाई राष्ट्र निर्माणको माध्यम बनाउने कि विभाजनको हतियार बनाउने भन्ने निर्णय अन्ततः प्रयोगकर्ताको चेतनामा निर्भर गर्छ। सत्यभन्दा प्रचार, तर्कभन्दा गाली र तथ्यभन्दा अफवाहलाई स्थान दिने प्रवृत्तिले लोकतन्त्रलाई कमजोर बनाउँछ। त्यसैले डिजिटल साक्षरता आज राजनीतिक चेतनाको अभिन्न हिस्सा बनेको छ।
नेपाललाई आज प्रविधिमैत्री मात्र होइन, विवेकी र उत्तरदायी युवा चाहिएको छ। देशप्रतिको प्रतिबद्धता कुनै दलविशेषप्रतिको निष्ठाभन्दा माथि हुनुपर्छ। युवाले प्रश्न गर्ने, प्रमाण खोज्ने, सहीलाई साथ दिने र गलतको प्रतिवाद गर्ने संस्कृतिलाई बलियो बनाउन सके मात्र लोकतन्त्र सुदृढ हुनेछ।
राष्ट्रको भविष्य निर्वाचनको मतपेटिकामा मात्र होइन, युवाको चेतना, जिम्मेवारी र डिजिटल व्यवहारमा पनि सुरक्षित हुन्छ। त्यसैले आजको आवश्यकता स्पष्ट छ—इन्टरनेटको शक्तिलाई राष्ट्रहितमा प्रयोग गर्ने, तथ्यमा आधारित राजनीतिक संस्कार विकास गर्ने र देशलाई व्यक्तिकेन्द्रित होइन, नीति र सुशासनकेन्द्रित मार्गमा अघि बढाउने।
चन्द्र बहादुर भण्डारी
युवा नेता नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) अछाम
