रुकुम पश्चिम जिल्लाको आठबिसकोट नगरपालिका– २ मा अवस्थित काँडा दह एक आकर्षक प्राकृतिक सम्पदा हो, जुन भौगोलिक, पर्यावरणीय र सांस्कृतिक दृष्टिले अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। समुद्री सतहदेखि करिब ३००० मिटरको उचाइमा रहेको यो दह स्थानीय तथा बाह्य पर्यटकका लागि विशेष आकर्षणको केन्द्र बन्दै आएको छ।
प्राकृतिक सौन्दर्य र जैविक विविधता
सिस्ने हिमालको काख र स्याला झारमारे लेक हेर्दै हरियाली जंगलले घेरिएको काडा दह स्वच्छ पानी, शान्त वातावरण र सुन्दर पहाडी दृश्यले भरिपूर्ण छ। यस दहको वरिपरि पाइने जडीबुटी, वनस्पति र वन्यजन्तुले यस क्षेत्रको जैविक विविधता झल्काउँछ। यहाँ चराचुरुङ्गीको चिरबिराहट र शीतल हावाले आगन्तुकहरूलाई मनमोहक अनुभूति गराउछ ।
पर्यटन सम्भावना
यदि स्थानीय तह, प्रदेश सरकार र संघीय सरकारको सहकार्यमा पूर्वाधार विकास, प्रचारप्रसार र संरक्षणमा ध्यान दिइयो भने काडा दहलाई प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य बनाउन सकिन्छ। होमस्टे, पदमार्ग, जानकारी केन्द्र जस्ता सेवा सुविधाको विकासले यस क्षेत्रको पर्यटनलाई अझ प्रवर्द्धन गर्न सक्नेछ।
संरक्षणको खाँचो
हालसम्म काडा दह पर्याप्त प्रचारमा नआएकाले धेरैलाई यसको बारेमा जानकारी छैन। दह वरिपरि फोहोर बढ्दै जानु, वन कटानी र चरन क्षेत्रको विस्तार जस्ता कारणले यसको अस्तित्वमा खतरा उत्पन्न हुन सक्ने सम्भावना छ। त्यसैले स्थानीय सरकार, सामुदायिक वन उपभोक्ता समूह र सरोकारवालाहरू मिलेर यसको संरक्षणमा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक छ । काँडा दह केवल रुकुम पश्चिमको शान मात्र नभई नेपालको पर्यटन र प्रकृति प्रेमीहरूका लागि पनि एक अनुपम स्थल बन्न सक्छ। यसको संरक्षण, प्रचार र व्यवस्थापनमा ध्यान दिए यसले आर्थिक, पर्यावरणीय र सामाजिक दृष्टिले समृद्धिको बाटो खोल्न सक्छ ।
