रुकुम पश्चिमका थुप्रै महिलाहरू अहिले ऋणको चक्रव्यूहमा फसेका छन्। श्रीमान् वा छोरालाई तल्लोबाटो हुँदै अमेरिका पठाउन लिएको ऋण तिर्न नसक्दा उनीहरू गाउँ छोड्न बाध्य भएका छन्। चर्को ब्याज, खाली चेकको दुरुपयोग र कानुनी सहयोगको अभावले उनीहरूको जीवन संकटमा परेको छ। “विदेश गएपछि सबै ठिक हुन्छ” भन्ने सोचले रुकुम पश्चिमका धेरै परिवारहरूले लाखौंको ऋण बोके। तर, अमेरिका जाने सपना पछ्याउने क्रममा घरका महिलाहरू भने आर्थिक संकट, सामाजिक तनाव र कानुनी अन्यायको भुमरीमा परेका छन्। श्रीमान् वा सन्तानलाई अमेरिका पठाउन बिचौलियाको पछि लागेर महिलाहरूले बैंक हैन, स्थानीय साहुकारहरूसँग मनपरी ब्याजमा ऋण लिए। अब जब ऋण तिर्ने बेला आयो, उनीहरू चर्को ब्याज, धम्की र ठगीको चपेटामा परेका छन्।
यस्तै समस्यामापरेकी छिन मुसिकोट नगरपालिका १ सल्लेकी बिमला घर्ती बुढा मगर श्रीमान् लक्ष्मणलाई अमेरिका पठाउन ४६ लाख रुपैयाँ ऋण लिइन्। तर, लक्ष्मण अमेरिका पुग्न आठ महिना लाग्यो र ४० दिन जेल परे। विमलाले थप ऋण लिएर पैसा अमेरीका पठाइन्। दुई वर्षमा ५ लाखको ऋण ६० लाख पुग्यो। ऋण तिर्न नसक्दा उनले काठमाडौं आएर प्रहरीमा उजुरी दिइन्, तर प्रहरी कार्यालयले क्षेत्राधिकार नपर्ने भन्दै उजुरी दर्ता गरेन।
त्यस्तै अर्की मिटरब्याज पीडित छिन आशा बुढा उनले पनि छोरालाई अमेरिका पठाउन ३० लाख ऋण लिइन्। छोराले पैसा पठाए पनि ब्याजसहित ८१ लाख तिर्दा पनि ऋण सकिएन। साहुकारले जबर्जस्ती एक करोड २० लाखको तमसुक बनाइदिए। धम्की र कुटपिटका कारण उनी गाउँ छोडेर काठमाडौं आएकी छिन्।
त्यस्तै अर्की मिटरब्याज पीडित रहेकी छिन शीतला सुनार शीतला सुनार पनि ले भाइलाई अमेरिका पठाउन ५० लाख ऋण लिइन्। भाइ फर्किएपछि फेरि ५० लाख ऋण लिएर पठाइन्। ऋण तिर्दा पनि ब्याज बढ्दै गयो। साहुकारले खाली चेकमा मनपरी रकम लेखेर चेक अनादरको मुद्दा हाले। प्रहरी हिरासतबाट निस्के पछि उनी दाङ झरिन्, तर उजुरी दर्ता भएन। स्रोत हिमाल खवर
