नेपालको राजनीतिक इतिहासलाई हेर्दा जनताको संघर्ष, बलिदान र परिवर्तनको आकांक्षाले भरिएको लामो यात्रा देखिन्छ। हिजो सामन्ती र निरङ्कुश पञ्चायती व्यवस्था र राजतन्त्रका विरुद्ध जनताले लडेको आन्दोलन केवल सत्ता परिवर्तनका लागि मात्र थिएन, त्यो एउटा न्यायपूर्ण, समानतामूलक र समावेशी समाज निर्माणको सपना थियो। विशेष गरी १० वर्षे जनयुद्धमा सहभागी कमाण्डरहरू र लडाकुहरूले आफ्नो युवावस्था नै देशको परिवर्तनका लागि समर्पित गरे। उनीहरूको त्याग, साहस र बलिदानले आजको गणतान्त्रिक नेपाल निर्माणको आधार तयार गर्यो।
तर आजको यथार्थमा फर्केर हेर्दा, पुराना राजनीतिक दलहरू—जसले जनताको विश्वास जितेर पटक–पटक शासन सञ्चालन गरे—उनीहरूको कार्यशैलीप्रति गम्भीर प्रश्न उठ्न थालेका छन्। जनताले दिएको विश्वासलाई अपेक्षित रूपमा सम्बोधन गर्न नसक्दा युवापुस्ता निराश बन्न थालेका छन्। राजनीतिक नेतृत्वमा पारदर्शिता, जवाफदेहिता र दूरदृष्टिको अभाव देखिँदा “के यही परिवर्तनका लागि हामीले संघर्ष गरेका थियौं?” भन्ने प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठ्छ।
आजका युवा केवल दर्शक बन्न चाहँदैनन्। उनीहरू परिवर्तनका सक्रिय वाहक बन्न चाहन्छन्। तर जब उनीहरूले पुराना दलहरूमा उस्तै प्रवृत्ति—भ्रष्टाचार, अवसरवाद, गुटबन्दी र सत्ताको लागि मात्र हुने खेल—देख्छन्, तब उनीहरूको मनमा निराशा पैदा हुन्छ। यो निराशा केवल व्यक्तिगत भावनामा सीमित छैन, यसले समग्र राष्ट्रको भविष्यलाई समेत प्रभावित गर्न सक्छ।
यद्यपि, निराशा अन्तिम निष्कर्ष होइन। इतिहासले देखाएको छ—नेपालका युवाहरूले जब–जब चुनौती सामना गरेका छन्, तब–तब नयाँ बाटो कोरेका छन्। आज पनि आवश्यकता निराशामा डुब्नु होइन, चेतनशील भएर सही नेतृत्वको खोजी गर्नु हो। युवाहरूले आफ्नो राजनीतिक चेतनालाई बलियो बनाउँदै, विचार र मूल्यमा आधारित नेतृत्वको निर्माणमा सक्रिय भूमिका खेल्नुपर्छ।
देशको वर्तमान अवस्था जति जटिल देखिए पनि भविष्य पूर्णतः अन्धकारमय छैन। पुराना दलहरूलाई सुधार गर्ने दबाब सिर्जना गर्नु, नयाँ वैकल्पिक शक्ति निर्माण गर्नु र जनताका मुद्दालाई केन्द्रमा राखेर राजनीति गर्ने संस्कार विकास गर्नु आजको आवश्यकता हो। यदि युवाहरू एकताबद्ध भएर सचेत रूपमा अघि बढे भने, उनीहरूले नयाँ राजनीतिक संस्कारको सुरुवात गर्न सक्छन्।
हिजोका लडाकुहरूको त्याग केवल इतिहासमा सीमित राख्ने कुरा होइन, त्यो प्रेरणाको स्रोत हो। उनीहरूले देखाएको बाटो—अन्यायका विरुद्ध उभिने साहस—आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ। अबको लडाइँ बन्दुकको होइन, विचार, नैतिकता र जिम्मेवारीको हो।
त्यसैले, आजका युवाले आफूलाई सोध्नुपर्छ—के हामी निराश भएर बस्ने कि परिवर्तनका नयाँ वाहक बन्ने? उत्तर स्पष्ट छ। देशको भविष्य निर्माण गर्ने जिम्मा युवाकै काँधमा छ। यदि हामीले सही बाटो रोज्यौं भने, नेपालले फेरि एकपटक नयाँ युगको सुरुवात गर्न सक्छ—जहाँ जनताको विश्वास केवल शब्दमा होइन, व्यवहारमा पनि स्थापित हुनेछ
लेखक – चन्द्र बहादुर भण्डारी
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी निकट
अखिल क्रान्तिकारी केन्द्रीय सदस्य तथा
अछाम जिल्ला इन्चार्ज
